Mieczyki wykopuje się zwykle we wrześniu lub na początku października, około 4–5 tygodni po zakończeniu kwitnienia. Najlepszym sygnałem jest żółknięcie liści, ale z pracami nie należy czekać do silnych przymrozków. Bulwy mieczyków nie zimują bezpiecznie w gruncie, zwłaszcza w chłodnej i mokrej ziemi, gdzie łatwo gniją i zostają porażone przez choroby grzybowe.
Kiedy dokładnie wykopać mieczyki?
Termin zależy przede wszystkim od momentu kwitnienia, a nie od konkretnej daty w kalendarzu. Odmiany kwitnące wcześniej wykopuje się zazwyczaj we wrześniu, natomiast późne mogą pozostać w ziemi do początku października. Nie warto jednak nadmiernie przedłużać wegetacji, gdy prognozy zapowiadają spadki temperatury.
Po przekwitnięciu roślina przez kilka tygodni gromadzi składniki odżywcze w bulwie. Dlatego nie należy od razu wycinać wszystkich liści. Wykopywanie najlepiej zaplanować wtedy, gdy liście zaczynają żółknąć, a od zakończenia kwitnienia minęły około cztery lub pięć tygodni.
O gotowości mieczyków do wykopania świadczą przede wszystkim:
- żółknięcie i stopniowe zasychanie liści,
- upływ około 4–5 tygodni od zakończenia kwitnienia,
- zbliżające się jesienne przymrozki,
- sucha, coraz chłodniejsza gleba, w której bulwy nie powinny pozostawać zbyt długo.
Jak bezpiecznie wykopać bulwy?
Wybierz suchy, pogodny dzień. Praca w mokrej ziemi jest trudniejsza, a wilgoć zwiększa ryzyko przenoszenia chorób na uszkodzone bulwy. Przed rozpoczęciem przygotuj narzędzia:
- Widły amerykańskie do podważenia bryły ziemi.
- Sekator do skrócenia łodyg.
- Ażurowe skrzynki lub koszyki do przewożenia bulw.
Postępuj w następującej kolejności:
- Wbij widły amerykańskie w ziemię około 15–20 cm od pędu. Taka odległość zmniejsza ryzyko przebicia bulwy.
- Delikatnie podważ całą bryłę korzeniową i unieś ją ku górze. Nie wyrywaj rośliny za liście ani łodygę.
- Otrząśnij nadmiar ziemi, pozostawiając przy bulwie małe bulwki przybyszowe. Mogą posłużyć do rozmnażania mieczyków.
- Przytnij łodygę sekatorem na wysokości około 5–10 cm nad bulwą. Pozostawiony fragment ułatwi późniejsze przenoszenie i czyszczenie.
- Rozłóż bulwy w przewiewnym miejscu i usuń tylko luźne resztki ziemi. Dokładne czyszczenie wykonaj po podsuszeniu.
Co zrobić z bulwami po wykopaniu?
Przygotowanie mieczyków do zimowania składa się z kilku etapów. Najpierw bulwy powinny przeschnąć, a dopiero później należy je dokładniej oczyścić i posegregować. Nie wkładaj do przechowalni materiału wilgotnego, ponieważ łatwo pokrywa się pleśnią i zaczyna gnić.
| Etap | Działanie | Warunki i uwagi |
|---|---|---|
| Suszenie | Rozłóż bulwy cienką warstwą na kilka dni. | Ciepłe, suche i przewiewne pomieszczenie. Początkowo suszenie może trwać około 5–7 dni. |
| Czyszczenie | Usuń resztki ziemi, korzeni, pędów i łatwo odpadające łuski. | Po dokładniejszym przesuszeniu oddziel starą bulwę mateczną oraz bulwki przybyszowe. |
| Selekcja | Odrzuć bulwy miękkie, spleśniałe, mocno uszkodzone lub z objawami chorób. | Nie przechowuj chorych okazów razem ze zdrowymi. |
| Przechowywanie | Ułóż zdrowe bulwy cienką warstwą w ażurowych skrzynkach albo otwartych papierowych torbach. | Suche i przewiewne pomieszczenie o temperaturze około 5–8°C. |
Małe bulwki przybyszowe zbierz osobno i delikatnie oczyść. Są drobne, dlatego łatwo je uszkodzić podczas energicznego otrząsania ziemi. W czasie zimowania warto przynajmniej raz w miesiącu przejrzeć cały materiał i usunąć egzemplarze, które zmiękły lub zaczęły pleśnieć.
Na co uważać?
Najczęstsze problemy wynikają z uszkodzeń mechanicznych, wilgoci i przechowywania chorego materiału. Zwróć uwagę na kilka zasad:
- Nie używaj szpadla bezpośrednio przy roślinie, ponieważ jego ostrze może przeciąć bulwę.
- Nie zostawiaj mieczyków w mokrej, zimnej ziemi aż do nadejścia silnych mrozów.
- Nie przechowuj bulw, które nie zdążyły dobrze wyschnąć.
- Odizoluj i usuń okazy miękkie, spleśniałe lub z wyraźnymi plamami chorobowymi.
- Kontroluj bulwy w trakcie zimy, aby pojedyncza infekcja nie przeniosła się na zdrowy materiał.
Najbezpieczniej wykopać mieczyki po zakończeniu kwitnienia i rozpoczęciu żółknięcia liści, zanim nadejdą przymrozki. Staranna selekcja, suszenie oraz przechowywanie w temperaturze 5–8°C zwiększają szansę, że bulwy zdrowo przetrwają zimę.
